Read this article in English

Kiểm toán nội bộ: Quy trình, lợi ích và khi nào doanh nghiệp cần

Kiểm toán nội bộ đánh giá rủi ro và kiểm soát của doanh nghiệp. Bài viết nêu khi nào cần, cách thực hiện và cách DAVA hỗ trợ thuê ngoài.

Ngày đăng
Thời gian đọc
7 phút đọc

Kiểm toán nội bộ là hoạt động đánh giá độc lập về quản trị rủi ro, hệ thống kiểm soát nội bộ và quy trình vận hành của doanh nghiệp. Quý khách đang tìm hiểu kiểm toán nội bộ tại Việt Nam, hoặc muốn thuê ngoài chức năng này? Bài viết trình bày khái niệm, khi nào doanh nghiệp cần, cách làm và cách DAVA hỗ trợ.

Mảnh ghép chữ Value minh hoạ đánh giá giá trị và kiểm soát nội bộ doanh nghiệp

Kiểm toán nội bộ là gì?

Kiểm toán nội bộ khác với kiểm toán báo cáo tài chính. Kiểm toán báo cáo tài chính đưa ra ý kiến độc lập về việc báo cáo có trung thực, hợp lý hay không, chủ yếu phục vụ bên ngoài. Kiểm toán nội bộ phục vụ Ban lãnh đạo: xem các rủi ro có được nhận diện và quản lý tốt không, quy trình có được tuân thủ không, và tài sản có được bảo vệ không.

Kết quả thường là một báo cáo phát hiện các điểm yếu, kèm khuyến nghị cụ thể và kế hoạch khắc phục.

Khi nào doanh nghiệp cần kiểm toán nội bộ?

Theo quy định hiện hành, kiểm toán nội bộ là bắt buộc với một số nhóm doanh nghiệp, như công ty niêm yết và một số doanh nghiệp nhà nước theo mô hình công ty mẹ – công ty con. Các doanh nghiệp khác có thể thực hiện tự nguyện. Quy định có thể thay đổi, vì vậy Quý khách nên đối chiếu văn bản hiện hành trước khi quyết định.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp chọn kiểm toán nội bộ khi:

  • Quy mô tăng nhanh, số lượng nhân sự và giao dịch nhiều hơn năng lực kiểm soát của đội ngũ hiện có.
  • Có nhiều công ty con, chi nhánh hoặc địa điểm sản xuất ở các tỉnh khác nhau.
  • Có giao dịch liên kết, cần kiểm soát giá và hợp đồng nội bộ.
  • Chuẩn bị gọi vốn, niêm yết hoặc bán một phần doanh nghiệp, và nhà đầu tư muốn xem hệ thống kiểm soát.

Nguyên tắc chung cần giữ

Dù áp dụng theo quy định bắt buộc hay tự nguyện, kiểm toán nội bộ tốt thường dựa trên một số nguyên tắc: bộ phận kiểm toán độc lập với bộ phận được kiểm; báo cáo trực tiếp lên Hội đồng quản trị hoặc Ban kiểm soát; phạm vi, kế hoạch và nguồn lực được phê duyệt bằng văn bản; và mọi phát hiện đều được theo dõi cho đến khi khắc phục.

Với doanh nghiệp thuê ngoài, nguyên tắc độc lập càng quan trọng, vì đơn vị bên ngoài không chịu áp lực nội bộ khi nêu vấn đề.

Cách thực hiện kiểm toán nội bộ

Một đợt kiểm toán nội bộ thường gồm các bước sau:

  • Lập kế hoạch dựa trên đánh giá rủi ro, ưu tiên các mảng có rủi ro cao như mua hàng, công nợ, tồn kho, lương và tài chính.
  • Tìm hiểu quy trình thực tế, so với quy định nội bộ để xem có khác biệt không.
  • Kiểm tra thiết kế và vận hành của các kiểm soát chính, bằng cách lấy mẫu giao dịch và đối chiếu chứng từ.
  • Trao đổi phát hiện với Ban quản lý để kiểm tra lại sự việc trước khi chốt.
  • Lập báo cáo kèm khuyến nghị, rồi theo dõi tiến độ khắc phục ở đợt sau.

Phòng họp có bàn chữ U và màn hình trình chiếu cho buổi rà soát kiểm soát nội bộ

Quy trình thuê ngoài kiểm toán nội bộ tại DAVA

  1. Tiếp nhận nhu cầu và trao đổi sơ bộ về quy mô, lĩnh vực hoạt động và mục tiêu.
  2. Thống nhất phạm vi, các mảng cần kiểm tra và thời gian thực hiện.
  3. Lập kế hoạch kiểm toán và danh mục hồ sơ cần chuẩn bị.
  4. Thực hiện kiểm tra tại doanh nghiệp hoặc trên hồ sơ, có đối chiếu với Ban quản lý.
  5. Trao đổi các phát hiện và thống nhất khuyến nghị khả thi.
  6. Gửi báo cáo cuối và hỗ trợ theo dõi khắc phục.

Thời gian thực hiện

Thời gian phụ thuộc vào phạm vi, số đơn vị và mức độ sẵn sàng của hồ sơ. Một đợt kiểm tra một mảng nghiệp vụ thường ngắn hơn đợt rà soát toàn bộ hệ thống. Liên hệ DAVA để có thời gian dự kiến theo tình hình thực tế của doanh nghiệp.

Hồ sơ cần chuẩn bị

  • Sơ đồ tổ chức, điều lệ và quy chế quản lý nội bộ.
  • Quy trình mua hàng, bán hàng, thanh toán, lương và tuyển dụng hiện đang áp dụng.
  • Biên bản họp Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên liên quan đến các mảng được kiểm tra.
  • Báo cáo kiểm soát, báo cáo kiểm toán hoặc khuyến nghị trước đây, nếu có.
  • Sổ sách và chứng từ mẫu của các giao dịch lớn trong kỳ.

Chi phí kiểm toán nội bộ

Chi phí phụ thuộc vào phạm vi, số bộ phận, số lượng giao dịch cần lấy mẫu và tần suất thực hiện. Tuỳ phạm vi, hồ sơ và mục đích; liên hệ DAVA để được báo giá chính xác, miễn phí tư vấn.

Tình huống hay gặp

Doanh nghiệp FDI có nhiều công ty con. Các đơn vị dùng chung quy trình nhưng hồ sơ phân tán. Việc đầu tiên thường là chuẩn hoá danh mục kiểm soát và xác định điểm rủi ro chung giữa các đơn vị.

Doanh nghiệp gia đình chuẩn bị chuyển giao điều hành. Người sáng lập nắm nhiều quyền quyết định. Kiểm toán nội bộ giúp làm rõ quy trình nào đang phụ thuộc vào một cá nhân, để chuẩn bị cho giai đoạn sau.

Thực hiện ở đâu?

DAVA có văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Với doanh nghiệp ở tỉnh, chúng tôi có thể làm việc tại trụ sở doanh nghiệp hoặc kết hợp trao đổi từ xa theo phạm vi đã thống nhất.

Vì sao chọn DAVA?

DAVA – Công ty TNHH Hãng Định Giá và Kiểm Toán Châu Á (AAVC) có hơn 15 năm kinh nghiệm thẩm định giá bất động sản, doanh nghiệp và máy móc thiết bị. Chúng tôi đã làm việc với Toà án, cơ quan nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp. Hiểu về tài sản và giá trị giúp chúng tôi nhìn kiểm soát nội bộ một cách thực tế, bám vào rủi ro thật của doanh nghiệp.

Thẩm định viên ghi chép ngoài thực địa, minh hoạ kiểm tra quy trình nội bộ

Câu hỏi thường gặp

Kiểm toán nội bộ có giống kiểm toán báo cáo tài chính không?

Không. Kiểm toán báo cáo tài chính đưa ra ý kiến về báo cáo cho bên ngoài. Kiểm toán nội bộ kiểm tra kiểm soát và quy trình để phục vụ Ban lãnh đạo.

Doanh nghiệp nhỏ có cần kiểm toán nội bộ không?

Thường không bắt buộc với doanh nghiệp quy mô nhỏ, nhưng việc rà soát có mục tiêu các kiểm soát chính như tiền mặt và mua hàng vẫn hữu ích.

Có thể thuê ngoài kiểm toán nội bộ không?

Có. Nhiều doanh nghiệp thuê ngoài để giữ tính độc lập và tránh chi phí duy trì một đội ngũ nội bộ đầy đủ.

Kết quả kiểm toán nội bộ có giúp kiểm toán báo cáo tài chính không?

Có thể giúp kiểm toán viên hiểu rõ hơn về môi trường kiểm soát. Hai công việc có mục tiêu khác nhau nên không thay thế được nhau.

Mất bao lâu để bắt đầu?

Phụ thuộc vào phạm vi và mức độ sẵn sàng của hồ sơ. Liên hệ DAVA để trao đổi về thời gian.

Thông tin của doanh nghiệp có được bảo mật không?

Thông tin thu được trong quá trình làm việc được giữ bảo mật và chỉ dùng cho phạm vi đã thống nhất.

Kết luận

Kiểm toán nội bộ cho Ban lãnh đạo một góc nhìn độc lập về rủi ro và kiểm soát. Nếu Quý khách đang đánh giá kiểm soát hoặc cân nhắc thuê ngoài, hãy liên hệ DAVA để trao đổi phạm vi. Xem thêm: kiểm toán chuyển giá và giao dịch liên kết, kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất, doanh nghiệp nào bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính.

Liên hệ DAVA để được tư vấn

Từ khoá: kiểm toán nội bộ · kiểm soát nội bộ · dịch vụ kiểm toán nội bộ · thuê ngoài kiểm toán nội bộ · quy trình kiểm toán nội bộ · DAVA

Bài viết liên quan

Xem tất cả
0%
ZaloGọi