Quý khách đang tìm kiểm toán dự án ODA hoặc kiểm toán NGO tại Việt Nam? Đây là loại kiểm toán khác với kiểm toán báo cáo tài chính thông thường. Phạm vi, chuẩn mực và định dạng báo cáo thường do nhà tài trợ và thoả thuận tài trợ với đơn vị thực hiện dự án quyết định. Bài viết này giải thích quy trình, hồ sơ cần chuẩn bị và những điểm cần kiểm tra trước khi ký hợp đồng kiểm toán.

Kiểm toán dự án ODA và NGO là gì?
ODA (hỗ trợ phát triển chính thức) là nguồn vốn từ chính phủ nước ngoài và các tổ chức đa phương. Nhiều tổ chức phi chính phủ (NGO) trong và ngoài nước cũng nhận tài trợ từ quỹ và nhà tài trợ song phương. Kiểm toán dự án nhằm kiểm tra xem tiền được nhận, chi và ghi sổ có đúng thoả thuận và đúng ngân sách hay không.
Kết quả thường gồm báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính dự án hoặc bảng chi tiêu theo hạng mục, kèm thư quản lý nêu các điểm kiểm soát nội bộ cần khắc phục.
Khi nào dự án cần kiểm toán?
- Thoả thuận tài trợ yêu cầu báo cáo kiểm toán hằng năm hoặc khi kết thúc dự án.
- Nhà tài trợ yêu cầu kiểm toán trước khi giải ngân đợt tiếp theo.
- Đối tác cần báo cáo đã kiểm toán để gia hạn tài trợ hoặc đáp ứng chu kỳ báo cáo của bên tài trợ.
- Tổ chức muốn tăng mức minh bạch với hội đồng quản trị và các bên liên quan.
Chuẩn mực và cơ sở áp dụng khi kiểm toán dự án
Trong thực tế, điều khoản tham chiếu (ToR) của nhà tài trợ thường quyết định chuẩn mực. Nhiều ToR yêu cầu kiểm toán theo Chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISA), thường là ISA 800 hoặc ISA 805 tuỳ yêu cầu của từng nhà tài trợ. Một số ToR còn yêu cầu đồng thời Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA), vốn được xây dựng trên nền ISA.
Ngoài chuẩn mực, quy định của Việt Nam về quản lý và sử dụng ODA cũng có thể áp dụng. Vì vậy, trước khi làm việc, đơn vị kiểm toán và đơn vị thực hiện dự án nên thống nhất cả hai lớp yêu cầu này bằng văn bản.
Bài viết chỉ nêu nguyên tắc chung. Yêu cầu cụ thể nằm trong thoả thuận tài trợ và phụ lục báo cáo của từng dự án, nên Quý khách cần đọc kỹ các tài liệu này trước.
Quy trình làm việc khi kiểm toán dự án
- Tiếp nhận thoả thuận tài trợ và ToR để xác định phạm vi, chuẩn mực và thời hạn nộp báo cáo.
- Lập kế hoạch kiểm toán: đánh giá rủi ro, xác định khoản chi trọng yếu và chọn mẫu chứng từ.
- Thu thập bằng chứng gồm sổ sách, hợp đồng, hoá đơn, chứng từ thanh toán, bảng lương và báo cáo tiến độ.
- Khảo sát thực tế tại văn phòng hoặc địa bàn dự án khi cần thiết.
- Trao đổi các điểm chưa rõ với ban quản lý dự án và yêu cầu bổ sung chứng từ.
- Phát hành báo cáo kiểm toán và thư quản lý theo mẫu nhà tài trợ yêu cầu.

Thời gian thực hiện
Thời gian phụ thuộc quy mô dự án, số lượng giao dịch, số địa bàn và chất lượng sổ sách. Dự án nhỏ, hồ sơ đầy đủ thường hoàn tất nhanh hơn đáng kể so với dự án nhiều đối tác hoặc nhiều tỉnh thành.
Phần lớn thời gian thường bị kéo dài do thiếu chứng từ hoặc phải làm rõ số liệu giữa sổ sách và báo cáo gửi nhà tài trợ. Quý khách nên lên lịch sớm so với hạn nộp báo cáo, và rà soát chứng từ ngay từ giai đoạn đầu.
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Thoả thuận tài trợ, phụ lục ngân sách và ToR của nhà tài trợ
- Sổ sách kế toán dự án, sổ quỹ và bảng đối chiếu tài khoản
- Chứng từ chi tiêu: hợp đồng, hoá đơn, phiếu chi và chứng từ thanh toán
- Bảng lương, hợp đồng lao động và chứng từ bảo hiểm của nhân sự dự án
- Báo cáo tiến độ hoạt động và báo cáo tài chính đã gửi nhà tài trợ
- Biên bản nghiệm thu, danh mục tài sản và hồ sơ mua sắm
- Báo cáo kiểm toán năm trước và thư quản lý, để theo dõi các điểm đã khắc phục
Chi phí kiểm toán dự án
Phí kiểm toán dự án tuỳ phạm vi, số lượng giao dịch, số địa bàn và chuẩn mực nhà tài trợ yêu cầu. Khoản phí này thường được tính vào ngân sách dự án theo thoả thuận. Phí tuỳ phạm vi, hồ sơ và yêu cầu của nhà tài trợ; liên hệ DAVA để được báo giá chính xác, miễn phí tư vấn.
Các tình huống thường gặp
Một tổ chức nhận tài trợ từ nhiều nhà tài trợ
Mỗi nhà tài trợ có thể yêu cầu mẫu báo cáo và chuẩn mực khác nhau. Nên lập bảng đối chiếu theo từng nguồn vốn ngay từ đầu năm, để tránh phải làm lại báo cáo khi kết thúc năm.
Dự án chi tiêu tại nhiều tỉnh thành
Khi hoạt động diễn ra ở nhiều địa bàn, kiểm toán viên thường cần kiểm tra chứng từ tại chỗ và đối chiếu với báo cáo tiến độ. Kế hoạch khảo sát thực tế được xây dựng từ sớm sẽ rút ngắn thời gian.
Dự án đã kết thúc nhưng còn số dư
Quyết toán khi kết thúc cần xác định rõ số dư quỹ, khoản phải thu, khoản phải trả và tài sản còn lại. Nên chuẩn bị biên bản thanh lý và hồ sơ quyết toán trước khi thuê kiểm toán.
Thực hiện ở đâu?
DAVA có văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Khi cần, chúng tôi có thể khảo sát tận nơi tại địa bàn dự án. Quý khách có thể gửi trước hồ sơ để trao đổi sơ bộ về phạm vi công việc.
Vì sao nên trao đổi với DAVA?
DAVA có hơn 15 năm kinh nghiệm thẩm định giá bất động sản, doanh nghiệp và máy móc thiết bị, với thẩm định viên về giá được cấp phép. Trong các dự án cần đánh giá tài sản, chúng tôi có thể hỗ trợ phần định giá để đơn vị kiểm toán và nhà tài trợ có cơ sở đối chiếu. Phạm vi công việc cụ thể sẽ được thống nhất bằng văn bản trước khi triển khai.

Sai sót thường gặp khi kiểm toán dự án
Qua quá trình làm việc, có một số sai sót lặp lại ở nhiều dự án: chứng từ ký nhận không đầy đủ, khoản chi vượt hạng mục ngân sách mà không có điều chỉnh bằng văn bản, phân bổ chi phí chung giữa các nguồn tài trợ không nhất quán và số liệu trong báo cáo gửi nhà tài trợ không khớp với sổ sách. Nếu rà soát các điểm này từ quý đầu năm, Quý khách sẽ giảm đáng kể công việc khi kiểm toán cuối kỳ.
Với dự án có nhân sự luân chuyển, nên lưu lại đầy đủ bàn giao công việc và danh mục chứng từ. Điều này giúp đơn vị kiểm toán làm rõ các khoản chi cũ mà không phải dựng lại toàn bộ quá trình.
Bài viết liên quan: kiểm toán quyết toán dự án: quy trình, hồ sơ và thời gian; kiểm toán doanh nghiệp FDI và chi phí tham khảo; quy trình kiểm toán báo cáo tài chính; dịch vụ kiểm toán độc lập cho doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Kiểm toán dự án ODA khác kiểm toán báo cáo tài chính thông thường ở điểm nào?
Về kỹ thuật, hai loại có nhiều điểm chung. Khác biệt nằm ở mục tiêu: kiểm toán dự án thường kiểm tra chi tiêu có đúng thoả thuận và đúng mục đích hay không, ngoài việc báo cáo có trung thực, hợp lý không.
Có bắt buộc dùng ISA 800 hay ISA 805 không?
Phụ thuộc vào yêu cầu của nhà tài trợ. Nhiều ToR nêu rõ một trong hai chuẩn mực này. Nếu thoả thuận không nêu, nên hỏi nhà tài trợ trước khi kiểm toán để tránh phải làm lại.
Chi phí kiểm toán dự án có được tính vào ngân sách không?
Thông thường có, nếu thoả thuận tài trợ cho phép. Nên kiểm tra phụ lục ngân sách để biết khoản kiểm toán nằm ở hạng mục nào.
Cần chuẩn bị bao lâu trước hạn nộp báo cáo?
Nên chuẩn bị sớm từ vài tháng trước hạn nộp. Việc rà soát chứng từ và đối chiếu số liệu thường mất nhiều thời gian nhất.
Có thể kiểm toán bằng tiếng Anh không?
Có. Đội ngũ của chúng tôi có thể làm việc bằng tiếng Anh, và hồ sơ có thể được chuẩn bị song ngữ theo yêu cầu.
Kết luận
Kiểm toán dự án ODA và NGO cần bắt đầu từ thoả thuận tài trợ và ToR, không phải từ mẫu báo cáo chung. Hồ sơ đầy đủ, sổ sách rõ ràng và kế hoạch sớm là ba yếu tố giúp dự án đáp ứng hạn nộp. Nếu Quý khách cần trao đổi về phạm vi, hồ sơ hoặc chi phí, hãy liên hệ DAVA.
Liên hệ DAVA để được tư vấn miễn phí
- Hotline / Zalo: 0945 009 002 · 0906 915 002
- Điện thoại văn phòng: 028 6674 3333
- Email: voan.sgg@gmail.com
- Zalo OA: https://zalo.me/4259407728989141071




